Akıl hastalığı ve ceza sorumluluğu

Kişinin akıl hastalığı nedeniyle fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin önemli ölçüde azalması hâlinde ceza sorumluluğu bulunmayabilir.

Yeteneğin önemli ölçüde azalmış olması durumunda cezada indirim uygulanabilir. Ceza sorumluluğu bulunmayan veya azalan kişiler bakımından akıl hastalarına özgü güvenlik tedbirleri de gündeme gelebilir.

Açıklama

Akıl hastalığı iddiası, yalnızca kişinin davranışlarının garip veya olağandışı olmasıyla kabul edilmez. Hastalığın suç tarihinde kişinin algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneğini etkileyip etkilemediği belirlenmelidir.

Bu değerlendirme, uzman sağlık raporları ve mahkeme incelemesiyle yapılır. Hastalığın suçtan sonra ortaya çıkması, suç tarihindeki ceza sorumluluğundan farklı sonuçlar doğurabilir.

Temel maddeler

• Akıl hastalığı algılama yeteneğini etkileyebilir.
• Davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azalması önemlidir.
• Ceza sorumluluğu tamamen kalkabilir veya azalabilir.
• Güvenlik tedbirleri uygulanabilir.
• Değerlendirme suç tarihi esas alınarak yapılır.

Dikkat edilmesi gerekenler

Raporun yalnızca hastalık teşhisine değil, hastalığın somut fiil üzerindeki etkisine de açıklık getirmesi gerekir.