Anonim şirkette pay sahibinin özel denetim isteme hakkı

Özel denetim, pay sahibinin şirketin belirli bir işlemi veya olayı hakkında ayrıntılı ve bağımsız inceleme yapılmasını istemesine imkân veren bir ortaklık hakkıdır. Bu hak, genel ve soyut bir denetim talebinden farklı olarak belirli bir olayın açıklığa kavuşturulmasına yöneliktir.

Pay sahibinin öncelikle genel kuruldan özel denetim yapılmasını istemesi gerekir. Talep edilen incelemenin şirket işleriyle bağlantılı ve pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi bakımından gerekli olması önemlidir.

Genel kurul özel denetim talebini kabul ederse, denetimin kapsamı ve denetçinin görevlendirilmesi kanundaki usule göre yürütülür. Genel kurulun talebi reddetmesi hâlinde, kanunda belirtilen pay sahipleri belirli şartlarla mahkemeye başvurabilir.

Özel denetim talebinin şirketin ticari sırlarını sınırsız biçimde açıklamaya veya şirket faaliyetlerini gereksiz şekilde engellemeye yönelik olmaması gerekir. İncelemenin kapsamı, şirketin ve diğer pay sahiplerinin menfaatleriyle dengeli olmalıdır.

Özel denetçi; şirketin kayıtlarını, sözleşmelerini, yönetim kurulu kararlarını, ödeme belgelerini ve ilgili diğer belgeleri inceleyebilir. İncelemenin hangi olayla sınırlı olduğu ve hangi sorulara cevap aranacağı mümkün olduğunca açık belirtilmelidir.

Pay sahibi, bilgi alma talebini, genel kurul tutanağını, ret kararını ve özel denetim başvurusunu saklamalıdır. Mahkemeye başvuru bakımından pay oranı, başvuru süresi ve diğer usul şartları ayrıca kontrol edilmelidir.