Ceza Muhakemesinde Kanun Yolu Olarak İstinaf

İstinaf, ilk derece ceza mahkemesinin verdiği hükmün bölge adliye mahkemesinde denetlenmesini sağlar. İncelemede kararın hukuka uygunluğu ve kanunun izin verdiği kapsamda dosyanın maddi yönleri değerlendirilir. Ancak her karar istinafa açık değildir. CMK, hangi hükümlerin istinaf edilebileceğini ve hangi kararların kesin olduğunu ayrı kurallarla belirler. Bu nedenle önce kararın türü ve kanundaki istisnalar incelenmelidir.

Başvuru, kanunda belirtilen süre içinde ve hükmü veren mahkemeye yapılır. Dilekçe verilebilir veya kanundaki usule uygun biçimde zabıt kâtibine beyanda bulunulabilir. Başvuru süresinin başlangıcı ve başvuru hakkı bulunan kişiye ilişkin kurallar değişebileceğinden, gerekçeli kararın tebliğ bilgileri ve kararın türü önem taşır. Süresinde yapılan başvuru, kararın kesinleşmesi sürecini etkileyebilir.

Bölge adliye mahkemesi önce başvurunun incelenebilir olup olmadığını değerlendirir. Başvuru incelenebilir bulunursa mahkeme, dosyanın niteliğine göre başvuruyu reddedebilir, hukuka aykırılığı düzeltebilir, hükmü bozup dosyayı geri gönderebilir veya duruşma yaparak yeniden hüküm kurabilir. Hangi kararın verileceği başvuru nedenlerine, dosyanın içeriğine ve CMK’daki koşullara bağlıdır. Bu yüzden başvuru yapılmadan önce kararın istinafa açık olup olmadığı ve süresi somut karar üzerinden kontrol edilmelidir.