Cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesi

Genel açıklama: Ceza kanunlarında suçlar için belirli alt ve üst ceza sınırları öngörülür. Hâkim, somut olayın özelliklerini değerlendirerek bu sınırlar içinde temel cezayı belirler ve varsa kanuni indirim veya artırımları uygular.

Açıklama / detay içerik: Cezanın belirlenmesinde suçun işleniş biçimi, kullanılan araçlar, zaman ve yer, konunun önem ve değeri, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, failin kast veya taksirinin yoğunluğu ve failin amacı dikkate alınabilir. Temel ceza belirlendikten sonra teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü veya takdiri indirim gibi hükümler uygulanabilir.

Temel maddeler: Temel ceza kanuni alt ve üst sınırlar arasında belirlenir. Suçun işleniş biçimi ve meydana gelen zarar dikkate alınabilir. Failin kastının veya taksirinin yoğunluğu değerlendirilebilir. Kanuni artırma ve indirim nedenleri uygulanabilir. Hâkim takdirini gerekçeli biçimde açıklamalıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler: Cezanın belirlenmesi ile cezanın infazı birbirinden farklıdır. Önce suçun kanuni unsurları ve nitelikli hâlleri belirlenmeli, daha sonra temel ceza tayin edilmelidir. Hâkim, aynı hususu hem temel cezanın belirlenmesinde hem de ayrıca artırma veya indirim nedeni olarak iki kez kullanmamalıdır. Kararın gerekçesinde hangi ölçütlerin dikkate alındığı açıkça gösterilmelidir.