Emsal bedel ve emsal ücret

Genel açıklama: Vergi hukukunda bazı mal veya hizmetlerin gerçek bedeli belirlenemeyebilir, emsaline göre açıkça düşük gösterilebilir veya bedelsiz olarak teslim edilmiş olabilir. Bu durumlarda vergi matrahının doğru hesaplanabilmesi için emsal bedel veya emsal ücret yöntemi kullanılabilir.

Açıklama / detay içerik: Emsal bedel, gerçek bedeli olmayan veya bilinmeyen bir malın değerinin, normal şartlarda benzer mal ve hizmetlerin piyasa koşullarında taşıdığı değer üzerinden belirlenmesini sağlar. Emsal bedel belirlenirken sıra ile ortalama fiyat, maliyet bedeline eklenen oran ve takdir esası gibi yöntemler uygulanabilir. Emsal değer, vergi matrahının gerçek ekonomik durumu yansıtması ve muvazaalı düşük bedelli işlemlerin önlenmesi bakımından önem taşır.

Temel maddeler: Emsal bedel gerçek bedeli belirlenemeyen mallarda kullanılabilir. Emsal ücret hizmet ve ücret ilişkilerinde dikkate alınabilir. Emsal bedel belirlenirken piyasa koşulları araştırılır. Maliyet bedeli yöntemi belirli şartlarda uygulanabilir. Takdir komisyonu yöntemi diğer yöntemlerin uygulanamadığı hâllerde gündeme gelebilir.

Dikkat edilmesi gerekenler: Emsal bedel, idarenin tamamen serbest biçimde belirlediği bir tutar değildir. Aynı veya benzer malın niteliği, satış koşulları, miktarı, bölgesi ve işlem tarihi dikkate alınmalıdır. Emsal araştırmasının somut ve karşılaştırılabilir verilere dayanması gerekir. Emsal bedel ile re’sen vergi tarhı aynı kurum değildir; emsal bedel bir değerleme yöntemi, re’sen tarh ise matrah belirleme yöntemidir.