Haksız Fiil Sorumluluğunun Temel Şartları

Türk Borçlar Kanunu’nun genel kuralına göre, hukuka aykırı ve kusurlu davranışla başkasına zarar veren kişi bu zararı gidermekle yükümlü olabilir. Sorumluluk değerlendirilirken davranışın hukuka aykırı olup olmadığı, failin kusuru, zarar bulunup bulunmadığı ve davranışla zarar arasında uygun nedensellik bağı olup olmadığı birlikte ele alınır. Kural olarak zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlamalıdır. Zararın miktarı tam olarak kanıtlanamıyorsa hâkim olayların olağan akışını ve zararı azaltmak için alınan önlemleri dikkate alarak miktarı belirleyebilir.

Tazminatın kapsamı ve ödeme biçimi olayın özelliklerine ve özellikle kusurun ağırlığına göre değerlendirilir. Zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına katkısı varsa tazminat indirilebilir ya da kanuni koşullara göre kaldırılabilir. Ölüm hâlinde cenaze giderleri, tedavi giderleri, çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma gibi kalemler gündeme gelebilir. Bedensel zarar hâlinde tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalması veya yitirilmesi ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar değerlendirilir.

Bedensel bütünlüğün zedelenmesi veya ölüm nedeniyle yakınların etkilenmesi hâlinde manevi tazminata da hükmedilebilir. Kusursuz sorumluluk ise genel kusur kuralından ayrıdır ve kanunda ayrıca düzenlenmiş özel sorumluluk hâllerine dayanır.