Sözleşme Özgürlüğü ve Kesin Hükümsüzlük

Sözleşme özgürlüğü, tarafların sözleşme yapıp yapmamaya ve sözleşmenin içeriğini belirlemeye karar verebilmesini ifade eder. Ancak bu özgürlük sınırsız değildir. Tarafların anlaşmış olması, kanunun yasakladığı veya koruma altına aldığı sınırları aşan her hükmü geçerli hâle getirmez. Sözleşme hükümlerinin emredici kanun kurallarına, kamu düzenine, ahlaka ve kişilik haklarına uygun olması gerekir.

Türk Borçlar Kanunu’na göre konusu imkânsız olan veya bu hukuki sınırlara aykırı sözleşmeler kesin hükümsüz olabilir. Bir hükmün geçersiz olması, her durumda sözleşmenin tamamının geçersiz olacağı anlamına gelmez. Kural olarak geçersiz bölüm ayrılabiliyorsa sözleşmenin kalan kısmı yürürlükte kalabilir. Ancak o hüküm olmadan sözleşmenin yapılmayacağı açıkça anlaşılıyorsa hükümsüzlük sözleşmenin tamamını etkileyebilir. Bu nedenle değerlendirmede önce aykırı hükmün kapsamı, sonra kalan hükümlerle sözleşmenin sürdürülüp sürdürülemeyeceği incelenir.