Suçun hukuki niteliği değiştiğinde sanığa bildirim yapılması

Düzenlemenin konusu 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 226. maddesi, sanığa ek savunma hakkı verilmesini düzenlemektedir. İptal edilen kuralda, suçun hukuki niteliğinin değişmesi hâlinde sanığın dosyada bulunan son adresine bildirim yapılamaması veya sanığın bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi durumunda müdafiye yapılan bildirimin yeterli kabul edilmesi ve yargılamanın sanığın yokluğunda sona erdirilebilmesi öngörülmüştür.

Mahkemenin değerlendirmesi Anayasa Mahkemesi, sanığın kendisine yöneltilen suçlamayı ve suçlamanın hukuki niteliğini bilmesinin savunma hakkının temel unsurlarından biri olduğunu belirtmiştir. Sanığın duruşmaya gelmemesi, değişen suç isnadını öğrenme ve bizzat savunma hakkından açıkça vazgeçtiği anlamına gelmez. Sanığın geçerli bir mazeretinin bulunup bulunmadığını ileri sürebileceği veya daha sonra yeniden değerlendirme isteyebileceği bir usulün bulunması gerekir. Karar sonucu Anayasa Mahkemesi, CMK m. 226’nın ilgili cümlesinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. İptal hükmünün, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.

Temel maddeler Sanığa yöneltilen suçun hukuki niteliği değiştiğinde sanık bilgilendirilmelidir. Yalnızca müdafiye bildirim yapılması her durumda yeterli kabul edilemez. Sanığın yokluğunda yargılama yapılabilmesi için savunma hakkını koruyan güvenceler bulunmalıdır. Dikkat edilmesi gerekenler Karar, sanık duruşmaya hiç gelmese dahi yargılamanın hiçbir şekilde devam edemeyeceği anlamına gelmez. Ancak sanığın isnadı öğrenme, savunma yapma ve haklarından açıkça feragat edip etmediğinin değerlendirilmesi gerekir.