Ticari işletmenin rehninde rehin verenin ve alacaklının hakları

Ticari işletme rehni, ticari faaliyetin devamı için kullanılan bazı taşınır varlıkların ve hakların borca teminat oluşturmasını sağlayan özel bir güvence yöntemidir. Bu rehin türünde amaç, işletmenin bütün faaliyetini durdurmadan alacaklıya güvence sağlamaktır.

Rehin kapsamına girecek malvarlığı unsurları, işletmenin faaliyet alanına ve rehin sözleşmesine göre belirlenir. Makine, ekipman, ticari araç, fikrî hak, marka veya işletme değerleri bakımından özel düzenlemeler uygulanabilir.

Rehin sözleşmesinin yazılı yapılması, gerekli sicil veya kayıt işlemlerinin tamamlanması ve rehin kapsamının açıkça belirtilmesi önemlidir. Hangi varlıkların teminat oluşturduğu belirsiz bırakılırsa alacaklının takip hakkı ve rehin verenin sorumluluğu konusunda uyuşmazlık çıkabilir.

Rehin veren işletme sahibi, rehinli varlıkları olağan ticari faaliyet içinde kullanmaya devam edebilir; ancak bu kullanım teminatın değerini azaltacak veya alacaklının hakkını tehlikeye düşürecek biçimde yapılamaz.

Borç ödenmediğinde alacaklı, rehin hakkına ve ilgili takip hükümlerine göre teminatın paraya çevrilmesini isteyebilir. Rehinli varlıkların üçüncü kişilere devri, işletmenin el değiştirmesi veya varlıkların yok olması hâlinde alacaklının hakları ayrıca incelenir.

Rehin sözleşmesi, sicil kayıtları, borç sözleşmesi, varlık listesi, değerleme raporu ve ödeme belgeleri saklanmalıdır. Ticari işletme rehni, işletmenin bütün borçlarını otomatik olarak kapsamaz; teminatın hangi borca ve hangi tutara ilişkin olduğu açıkça belirlenmelidir.