Vergi incelemesinin amacı ve inceleme görevlisinin yetkileri

Vergi incelemesinin kapsamı Vergi incelemesi, mükellefin vergiye ilişkin işlemlerinin ve kayıtlarının incelenmesini kapsar. İnceleme sırasında defterler, belgeler, faturalar, elektronik kayıtlar ve vergilendirmeye esas diğer bilgiler değerlendirilebilir. İnceleme, mükellefin ödediği vergilerin doğru olup olmadığını belirlemeye yöneliktir. İnceleme sonucunda eksik vergi, vergi ziyaı veya usulsüzlük tespit edilmesi hâlinde ilgili kanuni işlemler uygulanabilir. Vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar vergi müfettişleri, vergi müfettiş yardımcıları ve kanunda belirtilen diğer inceleme elemanlarıdır (VUK m. 135).

İnceleme sırasında mükellefin yükümlülükleri Mükellef, vergi incelemesiyle ilgili olarak defter ve belgelerini ibraz etmek, gerekli bilgi ve açıklamaları yapmak ve inceleme görevlisinin kanuni taleplerine uymak zorundadır. İnceleme sonucunda düzenlenen tutanak ve raporların içeriği önem taşır. Mükellef, kendisinden istenen belgeleri ve yapılan açıklamaları kayıt altına almalı; inceleme sürecinde düzenlenen evrakın bir örneğini saklamalıdır.

Temel maddeler Vergi incelemesinin amacı, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak ve tespit etmektir (VUK m. 134). Vergi incelemesi yapmaya yetkili kişiler kanunda belirtilmiştir (VUK m. 135). İnceleme sırasında mükellefin defter ve belgeleri incelenebilir ve mükelleften bilgi istenebilir (VUK m. 134 ve 140). Dikkat edilmesi gerekenler Vergi incelemesi ile inceleme sonucunda yapılacak tarhiyat veya kesilecek ceza aynı işlem değildir. İnceleme sonucunda düzenlenen rapor veya tutanağa karşı başvurulabilecek yollar, işlemin türüne ve tebliğ tarihine göre değişebilir. Mükellef, inceleme görevlisinin kimliğini ve yetkisini kontrol etmeli; defter, belge ve açıklamaları kanuni sürelere uygun şekilde sunmalıdır. Tebliğ edilen rapor, ihbarname ve diğer belgelerin tarihleri dava ve itiraz süreleri bakımından önem taşır.