Anayasa değişikliği usulü

Değişiklik teklifinin verilmesi Anayasa değişikliği teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte biri tarafından yazılı olarak verilmesi gerekir. Anayasa değişikliği teklifleri Genel Kurulda iki kez görüşülür. Teklifin kabul edilebilmesi için üye tamsayısının en az beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla kabul edilmesi gerekir.

Cumhurbaşkanının yetkisi ve halkoylaması Cumhurbaşkanı, Anayasa değişikliği kanununu yeniden görüşülmek üzere TBMM’ye gönderebilir. Değişiklik teklifi, TBMM’de üye tamsayısının beşte üçü ile üçte ikisi arasında bir oyla kabul edilmişse halkoylamasına sunulabilir veya Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye geri gönderilebilir. Üye tamsayısının en az üçte ikisiyle kabul edilen değişikliklerde ise Cumhurbaşkanının halkoylamasına sunma veya kanunu yayımlama konusunda Anayasa’da belirtilen yetkileri bulunur.

Değiştirilemeyecek hükümler Anayasa’nın; Devletin şeklinin Cumhuriyet olması, Cumhuriyetin nitelikleri, Devletin bütünlüğü, resmî dili, bayrağı, millî marşı ve başkenti hakkındaki hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.

emel maddeler Anayasa değişikliği teklifi TBMM üye tamsayısının en az üçte biri tarafından verilebilir. Teklif Genel Kurulda iki kez görüşülür. Oylama gizli yapılır. Anayasa’nın ilk üç maddesi değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Bazı değişiklikler halkoylamasına sunulabilir.

Dikkat edilmesi gerekenler Anayasa değişikliği kanunu ile olağan kanun birbirinden farklıdır. Anayasa değişikliğinde teklif yeter sayısı, görüşme usulü, gizli oylama ve gerektiğinde halkoylaması gibi özel şartlar bulunur. Anayasa’nın değiştirilemez hükümlerine dolaylı biçimde aykırı sonuç doğuracak değişikliklerin de anayasal denetim bakımından sorun oluşturması mümkündür.