Anayasa Hukuku
Temel hak ve özgürlükler, devletin yapısı ve bireysel başvuru.
Bütçe hakkı ve bütçe kanunu
Bütçe hakkı, kamu gelirlerinin toplanmasına ve kamu giderlerinin yapılmasına ilişkin yasama denetimini ifade eder. Merkezi yönetim bütçesinin hazırlanması, görüşülmesi, kabul edilmesi ve uygulanması Anayasa’da belirlenen usullere tabidir.
Vergi ödevi ve vergilendirme ilkeleri
Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı maliye politikasının sosyal amacını oluşturur; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.
Kamu hizmetine girme hakkı
Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Kamu görevlerine alınmada görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayrım gözetilemez; görevin gerektirdiği şartlar kanunla belirlenir.
Kanuni hâkim güvencesi
Kanuni hâkim güvencesi, hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamamasını ve bir kişiyi yargılamak amacıyla olağanüstü mahkeme veya özel merci oluşturulamamasını güvence altına alır.
Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması
Temel hak ve özgürlükler, yalnızca Anayasa’da belirtilen sebeplere ve kanunla getirilen sınırlamalara tabi tutulabilir. Sınırlamalar hakkın özüne dokunamaz, demokratik toplum düzeninin ve ölçülülük ilkesinin gereklerine aykırı olamaz.
İl İdaresi Kanunu
Türkiye’de kamu hizmetlerinin ülke genelinde yürütülmesi için merkezî idarenin taşra teşkilatı il ve ilçe esasına dayanır. İllerin yönetimi, valilerin görev ve yetkileri, ilçelerin kuruluşu ve kamu hizmetlerinin taşrada yürütülmesi 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile düzenlenir.
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu
Hâkimler ve Savcılar Kurulu, hâkim ve savcıların mesleğe kabulü, atama ve nakilleri, disiplin işlemleri ve mesleki durumlarıyla ilgili kararlar alan anayasal bir kuruldur. Kurulun kuruluşu ve çalışma usulleri 6087 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu ile düzenlenir.
Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu
Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti’nin devlet başkanı ve yürütme yetkisinin sahibidir. Cumhurbaşkanının seçilmesi, adaylık şartları, seçim takvimi, propaganda dönemi, oyların değerlendirilmesi ve seçimlerin yenilenmesi 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu ile düzenlenir.
Milletvekili Seçimi Kanunu
Milletvekili seçimleri, vatandaşların Türkiye Büyük Millet Meclisinde kendilerini temsil edecek milletvekillerini belirlemesini sağlayan anayasal süreçtir. Seçim çevreleri, adaylık, oy kullanma, seçim sonuçlarının belirlenmesi ve milletvekillerinin dağılımına ilişkin temel kurallar 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu’nda düzenlenir.
Siyasi Partiler Kanunu
Siyasi partiler, vatandaşların siyasi iradelerini örgütlü biçimde ortaya koymasını ve demokratik siyasi hayatın oluşmasını sağlayan anayasal kuruluşlardır. Siyasi partilerin kuruluşu, faaliyetleri, teşkilat yapısı, gelir ve giderleri ile siyasi parti yasakları 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ile düzenlenir.
Çevre hakkı ve çevrenin korunması
Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların ödevidir.
Sendika kurma ve sendikaya üye olma hakkı
Çalışanlar ve işverenler, önceden izin almaksızın sendika kurma ve sendikalara üye olma hakkına sahiptir. Hiç kimse sendikaya üye olmaya veya üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.
Dinlenme hakkı
Dinlenme hakkı, çalışanların çalışma koşullarının insan onuruna ve sağlığına uygun olmasını güvence altına alır. Devlet, çalışanların dinlenme, hafta tatili ve yıllık izin haklarını koruyacak düzenlemeler yapar.
Çalışma ve sözleşme özgürlüğü
Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek ve işsizleri korumak için gerekli tedbirleri alır.
Ailenin korunması ve çocuk hakları
Aile, toplumun temelidir ve devletin koruması altındadır. Devlet, ailenin huzur ve refahını, özellikle anne ve çocukların korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.
Bilim ve sanat hürriyeti
Bilim ve sanat hürriyeti, herkesin bilim ve sanatı serbestçe öğrenme, öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda araştırma yapma hakkına sahip olmasını güvence altına alır.
Haberleşme hürriyeti
Herkes haberleşme özgürlüğüne sahiptir. Haberleşmenin gizliliği esastır ve bu gizlilik ancak kanunda öngörülen şartlarla ve hâkim kararıyla sınırlanabilir.
Basın özgürlüğü
Basın özgürlüğü, basının sansür edilememesini ve kişilerin haber, düşünce ve bilgileri basın yoluyla açıklayabilmesini güvence altına alır.
Düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü
Düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü, kişinin düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına ya da toplu olarak açıklayabilmesini güvence altına alır.
Eşitlik ilkesi
Eşitlik ilkesi, herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, din, mezhep ve benzeri nedenlerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olmasını güvence altına alır.
Bu bilgi hukuki tavsiye değildir.