Anayasada Toplu İş Sözleşmesi ve Grev Hakkı

Anayasa’nın 53’üncü maddesi, işçilerin ve işverenlerin ekonomik ve sosyal durumlarıyla çalışma koşullarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkını tanır. Bu sözleşmenin nasıl yapılacağı kanunla belirlenir. Aynı maddede memurlar ve diğer kamu görevlileri için toplu sözleşme hakkı da düzenlenmiştir. Kamu görevlileri bakımından toplu sözleşme görüşmelerinde uyuşmazlık çıkarsa taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir; Kurulun kararları kesin olup toplu sözleşme hükmündedir.

54’üncü madde grev hakkını, toplu iş sözleşmesi yapılırken uyuşmazlık çıkması koşuluyla işçiler yönünden güvence altına alır. Hakkın kullanılması, kapsamı, istisnaları ve işverenin lokavta başvurabileceği hâller kanunla düzenlenir. Grev ve lokavtın iyi niyet kurallarına aykırı, topluma zarar verecek veya millî serveti tahrip edecek biçimde kullanılması Anayasa’ya aykırıdır. Bu nedenle grev hakkı sınırsız bir hak olarak değil, anayasal çerçeve ile ilgili kanunlardaki usul ve koşullar içinde değerlendirilmelidir. Sendika kurma ve sendikaya katılma özgürlüğü de toplu iş ilişkilerinin anayasal zeminini tamamlar.