Kıyılardan yararlanma ve kıyıların korunması

Anayasa’nın 43. maddesi kıyıların hukuki statüsünü ve kıyılardan yararlanma esaslarını düzenler. Kıyılar, özel mülkiyet konusu olmaktan ziyade devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan alanlar olarak kabul edilir.

Kıyılardan yararlanma, herkesin eşit ve serbest biçimde kullanabileceği ortak alan anlayışına dayanır. Kıyıya erişimin engellenmesi veya belirli kişilere ayrıcalıklı kullanım sağlanması, ilgili mevzuat bakımından incelenebilir.

Kıyıların ve sahil şeritlerinin kullanım şartları kanunla düzenlenir. Yapılaşma, işletme, tahsis, kamu hizmeti ve çevre koruma uygulamaları bu düzenlemelere uygun olmalıdır.

Kıyıların kullanımında kamu yararı, çevrenin korunması, halkın erişimi ve doğal yapının devamlılığı birlikte değerlendirilmelidir. Bir alanın kıyı veya sahil şeridi niteliğinde olup olmadığı teknik ve idari tespit gerektirebilir.

Kıyı alanlarında yapılan yapı, işgal, tahsis veya kullanım işlemlerine karşı ilgili idari ve yargısal başvuru yolları somut işlemin niteliğine göre değişebilir.

İmar planları, kıyı kenar çizgisi tespitleri, tahsis kararları, ruhsatlar, fotoğraflar ve idari yazışmalar kıyı kullanımına ilişkin uyuşmazlıklarda önem taşır.