Ayıplı malda üretici ve ithalatçının sorumluluğu

Genel açıklama: Üretici, malı veya malın hammaddesini ya da ara malını üreten veya kendi markasıyla piyasaya sunan kişidir. İthalatçı ise malı ticari veya mesleki amaçla yurt dışından getirerek piyasaya süren gerçek ya da tüzel kişidir.

Açıklama / detay içerik: Ayıplı mal, tüketiciye teslim edildiği sırada sözleşmeye veya malın objektif olarak taşıması gereken özelliklere aykırı olan maldır. Malın reklam, etiket, internet sitesi veya tanıtımında belirtilen özellikleri taşımaması da ayıp oluşturabilir.

Tüketici; sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değiştirme haklarından birini kullanabilir. Ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değiştirme hakları üretici veya ithalatçıya karşı da ileri sürülebilir. Bu hakların yerine getirilmesinde satıcı, üretici ve ithalatçı belirli şartlarla müteselsilen sorumlu olur.

Üretici veya ithalatçı, ayıbın mal piyasaya sürüldükten sonra meydana geldiğini ispat edebilirse sorumluluktan kurtulabilir. Ancak ayıbın üretimden mi, kullanım hatasından mı veya teslimden sonraki başka bir sebepten mi kaynaklandığı somut olayda ayrıca incelenir.

Sözleşmeden dönme veya bedel indirimi talepleri kural olarak satıcıya yöneltilirken ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değiştirme talepleri üretici veya ithalatçıya da yöneltilebilir. Bu nedenle tüketicinin hangi seçimlik hakkı kullandığını açıkça belirtmesi önemlidir.

Temel maddeler: Üretici ve ithalatçı tanımları 6502 sayılı Kanun’un 3. maddesinde düzenlenir. Ayıplı malın tanımı 8. maddede, satıcının sorumluluğu 9. maddede, ispat karinesi 10. maddede, tüketicinin seçimlik hakları ve üretici-ithalatçı sorumluluğu 11. maddede düzenlenir. Ayıplı mal taleplerinde zamanaşımı 12. maddede yer alır.

Dikkat edilmesi gerekenler: Her üretim kusuru otomatik olarak bedel iadesi hakkı doğurmaz. Talebin satıcıya mı, üreticiye mi, ithalatçıya mı yöneltileceği kullanılan seçimlik hakka göre belirlenmelidir. Fatura, teslim tarihi, servis kaydı, garanti belgesi, ayıp fotoğrafları ve üretici bilgileri saklanmalıdır. Ürün kişiye veya mala ayrıca zarar vermişse 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu hükümleri de gündeme gelebilir.