Cezai şart

Genel açıklama: Cezai şart, tarafların sözleşmede belirledikleri ve borcun ihlal edilmesi hâlinde uygulanacak ek edimdir. Cezai şart, asıl borca bağlıdır ve kural olarak asıl borcun geçerliliğiyle birlikte değerlendirilir.

Açıklama / detay içerik: Cezai şart; borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi, belirli zamanda ifa edilmemesi ya da sözleşmeden dönülmesi hâlleri için kararlaştırılabilir. Cezai şartın miktarı veya niteliği sözleşmede belirlenir. Alacaklı, kanunda ve sözleşmede belirtilen şartlara göre cezai şartı talep edebilir. Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirebilir.

Temel maddeler: Cezai şart sözleşmeyle kararlaştırılır. Cezai şart asıl borca bağlıdır. Borcun ihlal edilmesi cezai şartın talep edilmesi için temel şarttır. Cezai şartın türüne göre asıl borcun yanında veya onun yerine talep edilmesi mümkün olabilir. Hâkim aşırı cezai şartı indirebilir.

Dikkat edilmesi gerekenler: Cezai şart ile tazminat aynı hukuki kurum değildir. Cezai şartın talep edilebilmesi için sözleşmedeki düzenlemenin açık olması ve hangi ihlale bağlandığının anlaşılması gerekir. Alacaklının hem asıl borcu hem cezai şartı birlikte isteyip isteyemeyeceği cezai şartın türüne göre belirlenir. Tacir olmayan borçlular bakımından aşırı cezai şartın indirilmesine ilişkin özel koruma hükümleri bulunabilir.