Cinsiyet değişikliğine mahkeme izni verilmesi

Kararın konusu 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 40. maddesinin birinci fıkrasında, cinsiyetini değiştirmek isteyen kişinin şahsen başvurarak mahkemeden izin istemesi düzenlenmektedir. İtiraz başvurusunda, bu düzenlemenin kişinin özel hayatına, maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkına ve cinsiyet temelli anayasal düzenlemelere aykırı olduğu ileri sürülmüştür. Anayasa Mahkemesi, mahkeme izni şartının özel hayata saygı ve kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkına sınırlama getirdiğini kabul etmiştir. Ancak bu sınırlamanın kanuni, meşru amaçlı ve ölçülü olduğu sonucuna ulaşmıştır. Mahkeme, düzenlemenin kamu düzeninin korunması ve bireylerin gereksiz tıbbi müdahalelere maruz kalmasının önlenmesi amacı taşıdığını değerlendirmiştir. Karar sonucu Anayasa Mahkemesi, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 40. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine karar vermiştir. Temel noktalar Cinsiyet değişikliği için mahkemeden izin alınması şartı Anayasa’ya aykırı bulunmamıştır. Mahkeme izni şartı, özel hayata saygı hakkına bir sınırlama oluşturmaktadır. Bu sınırlamanın kamu düzeni, sağlık ve ölçülülük bakımından Anayasa’ya uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Dikkat edilmesi gerekenler Karar, cinsiyet değişikliği sürecindeki bütün koşulların kaldırıldığı veya bütün başvuruların otomatik olarak kabul edileceği anlamına gelmez. Karar yalnızca inceleme konusu yapılan mahkeme izni şartının Anayasa’ya uygunluğuyla ilgilidir.