Finansal kiralama sözleşmesinde tarafların hak ve yükümlülükleri

Finansal kiralama, günlük konut veya işyeri kirasıyla aynı sözleşme türü değildir. Bu modelde finansal kiralama şirketi, kiracının talep ettiği veya seçtiği bir varlığı finansman ilişkisi kapsamında edinerek kullanımını sözleşme süresince kiracıya bırakabilir. Kiracı ise sözleşmede belirlenen kira ödemelerini yapar ve varlığı kararlaştırılan amaç doğrultusunda kullanır. Sözleşmenin sonunda varlığın devredilmesi veya başka bir işlem yapılması, sözleşme hükümleri ve özel kanundaki koşullara bağlıdır.

Finansal kiralama sözleşmesinin şekli ve tescili, tarafların hak ve yükümlülükleri bakımından önem taşır. Varlığın kim tarafından seçildiği, teslimin nasıl yapılacağı, bakım ve sigorta giderlerinin kime ait olduğu, ödeme planı ve temerrüt hâlindeki sonuçlar sözleşmede açıkça düzenlenmelidir. Finansal kiralamada mülkiyetin kiralama şirketinde kalması, kiracının sözleşmeden doğan kullanım ve ödeme yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.

Bir uyuşmazlıkta sözleşmenin finansal kiralama niteliği taşıyıp taşımadığı, yalnızca “kiralama” başlığına bakılarak belirlenmez; işlemin içeriği ve kanundaki şartlar incelenir. Makale, bu özel sözleşme türünü taşınmaz kirasından ayırmalı ve ödeme yükümlülükleri, varlığın kullanımı ile sözleşmenin sona ermesinin sonuçlarını ayrı ayrı açıklamalıdır.