Gaiplik kararı

Uzun özet

Bir kişi ölüm tehlikesi içinde kaybolmuşsa veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamıyorsa, ölüm ihtimali kuvvetli kabul edilebilir. Bu durumda ilgililer, kişinin gaipliğine karar verilmesi için mahkemeye başvurabilir.

Ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmedikçe gaiplik kararı istenemez. Mahkeme, ilan yoluyla kayıp kişiyi bilen veya kendisinden haber alan kişilerin bilgi vermesini ister.

Açıklama

Gaiplik, kişinin gerçekten öldüğünün kesin olarak ispatlandığı anlamına gelmez. Gaiplik, kişinin ölüm ihtimalinin kuvvetli olması nedeniyle hukuken uygulanan bir kurumdur.

İlan süresi içinde herhangi bir haber alınamaz ve diğer şartlar oluşursa mahkeme gaiplik kararı verebilir. Karar, kişinin mirası, malvarlığı ve diğer hukuki ilişkileri bakımından sonuç doğurur.

Gaiplik kararı verilen kişi daha sonra ortaya çıkarsa veya yaşadığı anlaşılırsa, kendisine ait malların ve hakların iadesi gündeme gelebilir.

Temel maddeler

• Ölüm tehlikesi içinde kaybolan kişi hakkında gaiplik kararı istenebilir.
• Uzun süredir kendisinden haber alınamayan kişi için de gaiplik hükümleri uygulanabilir.
• Ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl geçmesi gerekir.
• Son haber tarihinden itibaren en az beş yıl geçmesi gerekir.
• Mahkeme karar vermeden önce ilan yoluna başvurur.
• Gaiplik kararı miras ve malvarlığı bakımından sonuç doğurur.

Dikkat edilmesi gerekenler

Gaiplik kararı kendiliğinden alınmaz; yetkili mahkemeye başvurulması gerekir. Başvuruda kişinin son yerleşim yeri, son haber tarihi, kaybolma koşulları ve kişinin yakınları hakkında bilgi verilmelidir.

Gaiplik ile ölüm kaydı aynı şey değildir. Kişinin daha sonra ortaya çıkması hâlinde malvarlığı ve miras işlemleri yeniden değerlendirilir.