İdarenin yargısal denetimi ve idarenin sorumluluğu

İdarenin işlem ve eylemleri, hukuka uygunluk bakımından yargı denetimine tabidir. Mahkemeler, idari işlemin kanuna, yetki kurallarına, usule, sebebe, konuya ve amaç unsuruna uygun olup olmadığını inceleyebilir.

İdarenin hukuka aykırı bir işlemi veya hizmetin gereği gibi yürütülmemesi nedeniyle kişinin maddi ya da manevi zarara uğraması hâlinde, şartları oluştuğu takdirde idarenin tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir.

Açıklama

İdari yargı denetiminde mahkeme, idarenin yerine geçerek yeni bir karar veremez. Denetim, idari işlemin hukuka uygun olup olmadığıyla sınırlıdır.

İdari işlemin uygulanması telafisi güç veya imkânsız zarar doğuracaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa, mahkemeden yürütmenin durdurulması istenebilir.

Temel maddeler

• İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolu açıktır.
• İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı karşılamakla yükümlüdür.
• Yargı denetimi hukuka uygunluk denetimidir.
• Mahkeme idarenin yerine geçerek işlem tesis edemez.
• Şartları oluştuğunda yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

İdari işlemin tebliğ tarihi, dava açma süresinin belirlenmesi bakımından önemlidir. Tebligat, işlem, başvuru ve zarar belgeleri saklanmalıdır.

Yürütmenin durdurulması kendiliğinden uygulanmaz. Açık hukuka aykırılık ve telafisi güç veya imkânsız zarar şartlarının birlikte bulunması gerekir.