İş kazası sonrası işçinin hakları ve tazminat talepleri

Genel açıklama: İş kazası sonrasında işçinin hakları yalnızca rapor süresindeki ücret veya SGK ödemesinden ibaret değildir. Kazanın SGK bakımından iş kazası olarak tespiti, işverenin kusuru, zarar oranı, gelir kaybı ve olayın sonuçları birlikte değerlendirilir.

Açıklama / detay içerik: 5510 sayılı Kanun bakımından iş kazası; işyerinde bulunma, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle olay meydana gelmesi, görevle işyeri dışına gönderilme, emzirme izni sırasında olay yaşanması veya işverenin sağladığı taşıtla gidiş-geliş gibi kanunda belirtilen hâllerde ortaya çıkabilir.

SGK tarafından iş kazası sigortasından geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri, cenaze ödeneği ve kanunda belirtilen diğer yardımlar sağlanabilir. SGK’nın açıklamasına göre iş kazası bakımından belirli bir prim günü şartı aranmaz; ancak sigortalılık statüsü ve olayın kanuni kapsamı önem taşır.

İşveren, iş kazasını kolluk kuvvetlerine derhâl, SGK’ya ise olay tarihinden sonraki üç iş günü içinde bildirmelidir. Bildirimin yapılmaması veya gecikmesi, işveren bakımından idari ve mali sonuçlar doğurabilir.

İşçinin ayrıca uğradığı gerçek zarar, çalışma gücü kaybı, sürekli iş göremezlik durumu, tedavi ve bakım giderleri ile manevi zarar bakımından tazminat talep etmesi mümkün olabilir. Bu taleplerin kapsamı kusur oranına, maluliyet oranına, ücret ve yaş bilgilerine, olayın niteliğine ve ilgili zamanaşımı kurallarına göre belirlenir.

Temel maddeler: İş kazası kanunda belirtilen hâllerde gerçekleşen ve bedensel veya ruhsal zarar doğuran olaydır. İşverenin bildirim yükümlülüğü vardır. SGK yardımları ile işverene karşı tazminat talepleri farklıdır. Kusur, maluliyet ve zarar hesabı tazminat miktarını etkiler.

Dikkat edilmesi gerekenler: Her işyerindeki yaralanma otomatik olarak iş kazası kabul edilmez; olayın 5510 sayılı Kanun kapsamına girip girmediği belirlenmelidir. Kaza tutanağı, sağlık raporları, kamera kayıtları, tanık bilgileri, iş güvenliği eğitim kayıtları ve SGK bildirimleri saklanmalıdır. İş kazası bildiriminin yapılmış olması, işverenin otomatik olarak kusurlu olduğu anlamına gelmez; kusur ayrıca incelenir.