İşçinin çalışmaktan kaçınma hakkı

Genel açıklama: İş sağlığı ve güvenliği bakımından ciddi ve yakın bir tehlikenin bulunması hâlinde işçinin çalışmaya devam etmeye zorlanması mümkün değildir. İşçi, gerekli tedbirlerin alınması için işverene veya ilgili iş sağlığı ve güvenliği kuruluna başvurabilir ve belirli şartlarla çalışmaktan kaçınabilir.

Açıklama / detay içerik: İşçi, ciddi ve yakın tehlikenin tespit edilmesini ve gerekli önlemlerin alınmasını talep edebilir. İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu bulunuyorsa başvuru bu kurula yapılabilir. Kurulun veya yetkili makamın kararına kadar işçi, tehlikeli bölümde çalışmaktan kaçınabilir. Tehlikenin ciddi ve yakın olması, işçinin sağlığı veya yaşamı bakımından somut ve makul bir risk bulunması anlamına gelir.

Çalışmaktan kaçınma hakkı, işçinin iş sözleşmesini feshetmesiyle aynı şey değildir. İşçi, tehlike ortadan kaldırılıncaya kadar çalışmama hakkını kullanabilir. Bu süreçte ücret ve diğer hakların korunması esastır. İşverenin işçiyi bu hakkı kullandığı için işten çıkarması, baskı altına alması veya cezalandırması ayrıca hukuki sonuç doğurabilir.

Temel maddeler: Ciddi ve yakın tehlike bulunmalıdır. İşçi gerekli tedbirlerin alınmasını talep edebilir. Tehlike giderilene kadar çalışmaktan kaçınma hakkı kullanılabilir. İşçi bu nedenle hak kaybına uğratılmamalıdır. Tehlikenin niteliği ve alınması gereken önlemler somut olay üzerinden belirlenir.

Dikkat edilmesi gerekenler: Her işyeri rahatsızlığı veya işverenle yaşanan her anlaşmazlık ciddi ve yakın tehlike sayılmaz. İşçi, tehlikeyi mümkün olduğunca yazılı biçimde bildirmeli ve başvurusunu belgelemelidir. Tehlikenin varlığı, işyerindeki risk değerlendirmesi, iş güvenliği uzmanı raporu, sağlık kayıtları ve olay tutanaklarıyla desteklenebilir. İşçinin hakkını kötüye kullanması da ayrıca değerlendirilebilir.