İşyeri Kira Stopajı: Kim Öder?

İşyeri kira stopajı, kira bedelinin kiracı tarafından tamamen kiraya verene ödenmesi yerine, kanunda belirtilen vergi kesintisinin yapılarak kalan tutarın kiraya verene ödenmesi sistemidir. Kesilen tutar daha sonra vergi idaresine bildirilir ve ödenir.

Her işyeri kiracısı stopaj yapmak zorunda değildir. Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde sayılan kamu kurumları, şirketler, kooperatifler, dernekler, vakıflar ve belirli şartları taşıyan ticari veya mesleki faaliyet sahipleri vergi kesintisi yapmakla yükümlü olabilir.

Kapsama giren kira ödemelerinde genel uygulama, kira bedeli üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmasıdır. Ancak oran; ödeme türü, taşınmazın niteliği, kiraya verenin durumu ve yürürlükteki özel düzenlemelere göre kontrol edilmelidir.

Vergi kesme sorumluluğu ile verginin ekonomik yükü birbirinden farklıdır. Kira sözleşmesinde stopajın kiraya veren veya kiracı tarafından üstlenileceği yazılabilir. Ancak sözleşmedeki bu düzenleme, vergi idaresine karşı kanuni sorumluyu kendiliğinden değiştirmez.

Kira bedelinin brüt veya net olarak kararlaştırılması hesaplamayı etkileyebilir. Net kira kararlaştırılmışsa, stopajın kira bedeline nasıl ekleneceği ve brütleştirmenin nasıl yapılacağı ayrıca hesaplanmalıdır.

Kiracının stopaj sorumlusu olup olmadığı, kira ödemesinin niteliği, kiraya verenin gerçek kişi veya tüzel kişi olması ve sözleşmedeki kira bedelinin brüt-net durumu birlikte incelenmelidir. Beyan ve ödeme tarihleri bakımından güncel vergi mevzuatına bakılması gerekir.