Kira borcunun takas ve mahsup yoluyla sona ermesi

Genel açıklama: Takas, iki kişinin karşılıklı ve aynı türden borçlarının belirli şartlarla birbirini sona erdirmesidir. Kira ilişkilerinde kiracının kiraya verenden olan alacağı ile kira borcunun karşılaştırılması gündeme gelebilir.

Açıklama / detay içerik: Kiracının kiraya verenden kira bedeliyle aynı nitelikte ve muaccel bir alacağı bulunuyorsa, kiracı bu alacağı kira borcuna karşı takas etmek isteyebilir. Örneğin kiraya verenin kiracıya ödemesi gereken belirli ve muaccel bir borç bulunması hâlinde takas bildirimi yapılabilir.

Kiracının taşınmazda yaptığı her masraf otomatik olarak kira borcundan düşülemez. Masrafın kiraya verenin sorumluluğunda olması, masrafın gerekli ve belgeli olması, kiraya verene bildirim yapılması ve mahsup hakkının hukuken doğması gerekir.

Takas ile mahsup aynı anlama gelmez. Takas, karşılıklı borçların kanuni şartlarla sona erdirilmesi iken mahsup, bir alacağın veya ödemenin başka bir borç hesabından düşülmesidir. Kira sözleşmesinde taraflar ayrıca mahsup yöntemi kararlaştırabilir.

Kiracı, kira bedelini tamamen veya kısmen ödemeden önce hangi alacağa dayanarak mahsup yaptığını açıkça bildirmelidir. Aksi hâlde kiraya veren kira borcunun ödenmediğini ileri sürerek temerrüt veya tahliye süreci başlatabilir.

Temel maddeler: Takasın gerçekleşebilmesi için karşılıklı, aynı türden ve muaccel borçların bulunması gerekir. Takas bildirimi karşı tarafa yöneltilmelidir. Kiracının yaptığı masrafın kira borcundan düşülüp düşülemeyeceği masrafın niteliğine göre belirlenir. Ödeme ve masraf belgeleri saklanmalıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler: Kiracı, “masraf yaptım” gerekçesiyle kira bedelini kendiliğinden ödememelidir. Masrafın kiraya verene ait olduğunun ve mahsup şartlarının oluştuğunun belgelenmesi gerekir. Takas bildirimi yazılı yapılmalı; hangi alacağın hangi kira borcuna mahsup edildiği açıkça belirtilmelidir.