Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı

Seçme ve seçilme hakkının kapsamı On sekiz yaşını dolduran her Türk vatandaşı, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme ve bağımsız olarak veya bir siyasi parti içinde siyasi faaliyette bulunma hakkına sahiptir. Seçimler; Serbest, Eşit, Gizli, Tek dereceli, Genel oy esaslarına göre yapılır. Oyların sayımı ve dökümü açık olarak gerçekleştirilir. Seçimlerin yönetimi ve denetimi yargı organlarının gözetiminde yürütülür.

Seçimlerin yönetimi Seçimlerin başlamasından bitimine kadar seçimle ilgili bütün işlemler Yüksek Seçim Kurulunun yönetim ve denetimi altında yürütülür. Yüksek Seçim Kurulunun kararları bakımından Anayasa’da özel hükümler bulunmaktadır. Seçim sürecinde seçmen kütükleri, oy kullanma, sandık işlemleri ve seçim sonuçlarına itiraz usulleri kanunla düzenlenir.

Temel maddeler On sekiz yaşını dolduran Türk vatandaşları seçme ve seçilme hakkına sahiptir. Seçimler serbest, eşit, gizli ve genel oy esaslarına göre yapılır. Oyların sayımı ve dökümü açık gerçekleştirilir. Seçimlerin yönetim ve denetimi yargı organlarının gözetimindedir. Seçim işlemlerinde 298 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

Dikkat edilmesi gerekenler Seçme ve seçilme hakkı anayasal bir hak olmakla birlikte seçim hukukunda bazı özel sınırlamalar bulunabilir. Örneğin kesinleşmiş mahkûmiyet, kısıtlılık veya kanunda belirtilen diğer hâller seçilme yeterliliğini etkileyebilir. Seçim dönemlerinde seçmen kaydı, sandık bilgisi ve adaylık şartları bakımından Yüksek Seçim Kurulu kararları ayrıca takip edilmelidir.