Ticari reklamlar ve haksız ticari uygulamalar
Ticari reklamların kanuna, kamu düzenine, genel ahlaka ve kişilik haklarına uygun olması gerekir. Reklamlar tüketiciyi aldatıcı, yanıltıcı veya tecrübe ve bilgi eksikliklerini istismar edici nitelikte olamaz (TKHK m. 61).
Bunların dışında altı tane farklı mevzular var. Lite Abonelik sözleşmeleri Abonelik sözleşmesi, tüketicinin belirli bir mal veya hizmeti sürekli veya düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmedir. Tüketici, kanundaki şartlara uygun olarak abonelik sözleşmesini feshedebilir (TKHK m. 52). Abonelik sözleşmesinin kurulması Abonelik sözleşmelerinin yazılı veya mesafeli olarak kurulması gerekir. Sözleşmede hizmetin kapsamı, bedeli, ödeme şartları, sözleşmenin süresi ve fesih koşulları açıkça yer almalıdır. Belirsiz süreli veya bir yıldan uzun süreli belirli süreli abonelik sözleşmeleri, tüketici tarafından herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden feshedilebilir (TKHK m. 52). Fesih ve bedel iadesi Tüketicinin fesih talebi, satıcı veya sağlayıcıya ulaştıktan sonra kanunda belirtilen süre içinde işlem tamamlanmalıdır. Tüketiciden, kullanılmayan döneme ilişkin bedel talep edilemez. Temel maddeler Abonelik sözleşmesinin fesih şartları tüketiciye açıkça bildirilmelidir (TKHK m. 52). Tüketici, belirsiz süreli veya bir yıldan uzun süreli belirli süreli aboneliği feshedebilir (TKHK m. 52). Fesih sonrasında kullanılmayan döneme ait bedeller tüketiciden talep edilemez (TKHK m. 52). Dikkat edilmesi gerekenler Aboneliğin feshi ile hizmetin fiilen durdurulması aynı tarih olmayabilir. Fesih bildiriminin yapıldığı tarih, bildirimin hangi kanaldan gönderildiği ve hizmet sağlayıcının fesih talebini işleme aldığı tarih önem taşır. Mevzuat referansları TKHK m. 52 Kaynak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun – T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi İşyeri dışında kurulan sözleşmeler İşyeri dışında kurulan sözleşmeler, tüketicinin işyeri dışında, özellikle satıcının tüketicinin evinde veya başka bir ortamda yaptığı tanıtım sonucunda kurulan sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerde tüketicinin bilgilendirilmesi ve cayma hakkı korunur (TKHK m. 47). Sözleşmenin kurulması İşyeri dışında kurulan sözleşmenin yazılı olması ve tüketiciye sözleşmenin bir örneğinin verilmesi gerekir. Sözleşmede mal veya hizmetin temel özellikleri, toplam fiyatı, teslim veya ifa koşulları ve cayma hakkına ilişkin bilgiler yer almalıdır. Satıcı veya sağlayıcı, sözleşme kurulmadan önce tüketiciye kanunda belirtilen bilgileri açık ve anlaşılır biçimde vermelidir. Cayma hakkı Tüketici, kanunda belirtilen süre içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Cayma hakkının kullanılması için tüketicinin açık bir bildirimde bulunması gerekir. Temel maddeler İşyeri dışında kurulan sözleşmeler yazılı olarak yapılmalıdır (TKHK m. 47). Sözleşmenin bir örneği tüketiciye verilmelidir (TKHK m. 47). Tüketici, kanunda düzenlenen süre içinde cayma hakkını kullanabilir (TKHK m. 47). Dikkat edilmesi gerekenler Satıcının tüketiciyi evinde, işyerinde veya satış yeri niteliği taşımayan bir ortamda sözleşme yapmaya yönlendirmesi, sözleşmenin işyeri dışında kurulup kurulmadığı açısından önem taşır. Cayma süresi ve istisnalar bakımından ilgili yönetmelik hükümleri de dikkate alınmalıdır. Mevzuat referansları TKHK m. 47 Kaynak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun – T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi Devre tatil ve uzun süreli tatil hizmetleri Devre tatil ve uzun süreli tatil hizmetleri, tüketiciye belirli dönemlerde konaklama veya tatil imkânı sağlayan sözleşmelerdir. Bu sözleşmelerde tüketicinin bilgilendirilmesi, cayma hakkı ve sözleşmeden dönme imkânı özel olarak düzenlenmiştir (TKHK m. 50). Sözleşmenin kapsamı Devre tatil sözleşmesi, tüketiciye bir taşınmazın belirli dönemlerde kullanılmasını veya taşınmazdan yararlanılmasını sağlayan sözleşmedir. Uzun süreli tatil hizmeti sözleşmesi ise tüketiciye belirli süre boyunca konaklama veya tatil hizmetlerinden yararlanma imkânı verir. Sözleşmenin süresi, kullanım dönemleri, toplam bedel, aidat ve diğer ödemeler tüketiciye açıkça bildirilmelidir. Tüketicinin korunması Tüketici, sözleşme kurulmadan önce sözleşmenin temel şartları hakkında bilgilendirilmelidir. Kanun, tüketicinin cayma hakkını kullanabilmesi ve sözleşme kapsamında ödemelerin korunması için özel hükümler öngörür. Devre tatil ve uzun süreli tatil hizmetlerinde tüketiciden sözleşme kurulmadan önce veya cayma süresi içinde ödeme istenmesi kanundaki sınırlamalara tabidir. Temel maddeler Devre tatil ve uzun süreli tatil sözleşmeleri yazılı olarak kurulmalıdır (TKHK m. 50). Tüketiciye sözleşmenin temel şartları hakkında önceden bilgi verilmelidir (TKHK m. 50). Tüketicinin cayma ve sözleşmeden dönme hakları kanunda düzenlenmiştir (TKHK m. 50). Dikkat edilmesi gerekenler Devre tatil sözleşmelerinde tapu durumu, kullanım dönemi, aidat, tesisin işletme şartları ve sözleşmeden çıkış hükümleri dikkatle incelenmelidir. Sözleşme kurulmadan önce tüketiciden ödeme talep edilip edilmediği de önem taşır. Mevzuat referansları TKHK m. 50 Kaynak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun – T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi Paket tur sözleşmeleri Paket tur sözleşmesi, ulaştırma ve konaklama hizmetlerinden en az ikisinin birlikte sunulduğu veya bu hizmetlerden biriyle bağlantılı başka bir turizm hizmetinin birlikte satıldığı sözleşmedir (TKHK m. 51). Paket turun kapsamı Paket tur sözleşmesinde ulaşım, konaklama, gezi, rehberlik veya benzeri hizmetler birlikte sunulabilir. Sözleşmede turun başlangıç ve bitiş tarihi, güzergâh, konaklama bilgileri, toplam fiyat, ödeme koşulları ve tüketicinin hakları belirtilmelidir. Paket tur düzenleyicisi veya aracısı, sözleşmede belirtilen hizmetlerin gereği gibi sunulmasından kanundaki şartlar çerçevesinde sorumlu olabilir. Tüketicinin hakları Paket tur başlamadan önce tüketici, sözleşmeyi feshedebilir. Fesih hâlinde tüketiciden kesinti yapılıp yapılamayacağı, fesih zamanı, sözleşme şartları ve turun niteliğine göre değerlendirilir. Paket tur hizmetlerinin gereği gibi sunulmaması hâlinde tüketici bedel indirimi, telafi veya kanunda belirtilen diğer hakları talep edebilir. Temel maddeler Paket turda birden fazla turizm hizmeti birlikte sunulur (TKHK m. 51). Paket tur sözleşmesinde tur programı ve toplam fiyat açıkça gösterilmelidir (TKHK m. 51). Tüketicinin fesih, bedel indirimi ve hizmetin gereği gibi sunulmaması hâlindeki hakları kanunda düzenlenmiştir (TKHK m. 51). Dikkat edilmesi gerekenler Ulaşımın iptali, otelin değiştirilmesi, turun programdan farklı yürütülmesi veya hizmetlerin eksik sunulması durumunda tüketicinin sözleşme, ödeme belgeleri ve tur programını saklaması önemlidir. Mevzuat referansları TKHK m. 51 Kaynak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun – T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi Garanti belgesi ve garanti sorumluluğu Garanti belgesi, üretici veya ithalatçının, malın belirli bir süre içinde ortaya çıkan arızalarını kanunda öngörülen şartlarla gidermeyi taahhüt ettiğini gösteren belgedir (TKHK m. 56). Garanti belgesinin verilmesi Üretici ve ithalatçı, garanti belgesi düzenlenmesi zorunlu olan mallar için tüketiciye garanti belgesi vermek zorundadır. Garanti süresi içinde malda arıza meydana gelmesi hâlinde tüketici, kanunda ve garanti belgesinde belirtilen haklardan yararlanabilir. Garanti belgesi tüketicinin ayıplı maldan doğan seçimlik haklarını ortadan kaldırmaz. Tüketici, ayıp nedeniyle bedel indirimi, ücretsiz onarım veya malın değiştirilmesi gibi haklarını kanundaki şartlara göre kullanabilir. Garanti süresi Garanti süresi, malın tüketiciye tesliminden itibaren başlar. Garanti süresi içinde malın arızalanması hâlinde onarım süresi, garanti süresine eklenebilir veya ilgili mevzuata göre değerlendirilir. Temel maddeler Garanti belgesi düzenlenmesi zorunlu mallarda belge tüketiciye verilmelidir (TKHK m. 56). Garanti belgesi, üretici veya ithalatçının sorumluluğunu gösterir (TKHK m. 56). Garanti belgesi, tüketicinin ayıplı maldan doğan kanuni haklarını ortadan kaldırmaz (TKHK m. 56). Dikkat edilmesi gerekenler Her mal için garanti belgesi düzenlenmesi zorunlu olmayabilir. Garanti süresi, onarım süresi ve belgenin kapsamı ürün grubuna göre değişebilir. Tüketici servis fişini, faturasını ve garanti belgesini saklamalıdır. Mevzuat referansları TKHK m. 56 Kaynak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun – T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi Satış sonrası hizmetler Üretici ve ithalatçılar, belirli mallar için satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamak zorundadır. Bu hizmetlerin tüketicinin makul sürede ve uygun koşullarda yararlanabileceği şekilde sunulması gerekir (TKHK m. 58). Servis ve bakım yükümlülüğü Üretici ve ithalatçı, ürettikleri veya ithal ettikleri mallar için Bakanlıkça belirlenen mallarda satış sonrası hizmet sunmak zorundadır. Bu hizmetler yetkili servisler aracılığıyla veya üretici ve ithalatçının kurduğu servis ağı üzerinden verilebilir. Yetkili servislerin bilgileri tüketicinin kolayca ulaşabileceği şekilde sunulmalıdır. Servis hizmetinin kapsamı, arızanın niteliği ve malın kullanım özelliğine göre belirlenir. Onarım ve servis süreci Tüketici, malın arızalanması hâlinde yetkili servise başvurabilir. Servis tarafından yapılan işlemler ve malın teslim tarihi servis belgesiyle kayıt altına alınmalıdır. Ayıplı mal veya garanti kapsamındaki arıza söz konusuysa tüketicinin ücretsiz onarım, malın değiştirilmesi veya diğer seçimlik hakları kanundaki şartlara göre gündeme gelebilir. Temel maddeler Üretici ve ithalatçı, kanunda belirtilen mallar için satış sonrası hizmet sağlamakla yükümlüdür (TKHK m. 58). Yetkili servislerin tüketiciye açık ve ulaşılabilir olması gerekir (TKHK m. 58). Servis hizmetinin verilmemesi veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde üretici, ithalatçı ve ilgili servis bakımından kanuni sorumluluk doğabilir (TKHK m. 58). Dikkat edilmesi gerekenler Tüketici, cihazı yetkili olmayan kişilere tamir ettirdiğinde garanti kapsamı bakımından sorun yaşayabilir. Ancak ürünün ayıplı olup olmadığı ve üretici veya ithalatçının sorumluluğu her olayda ayrıca değerlendirilmelidir. Mevzuat referansları TKHK m. 56
TKHK m. 58 Kaynak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun – T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi Ticari reklamlar ve haksız ticari uygulamalar Ticari reklamların kanuna, kamu düzenine, genel ahlaka ve kişilik haklarına uygun olması gerekir. Reklamlar tüketiciyi aldatıcı, yanıltıcı veya tecrübe ve bilgi eksikliklerini istismar edici nitelikte olamaz (TKHK m. 61). Reklamların temel ilkeleri Ticari reklam, bir mal veya hizmetin satışını veya kiralanmasını sağlamak amacıyla yapılan pazarlama iletişimidir. Reklamlarda mal veya hizmetin özellikleri, fiyatı, miktarı, kullanım şekli ve önemli sınırlamaları gerçeğe uygun şekilde gösterilmelidir. Reklam veren, reklamda yer alan iddialarını ispatlamak zorunda olabilir. İspatlanamayan veya tüketiciyi yanlış yönlendiren ifadeler hukuka aykırı kabul edilebilir (TKHK m. 61). Haksız ticari uygulamalar Tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde bozan veya bozabilecek nitelikteki aldatıcı ya da saldırgan uygulamalar haksız ticari uygulama sayılabilir (TKHK m. 62).Temel maddeler Reklamlar dürüst ve doğru olmalıdır (TKHK m. 61). Tüketiciyi aldatıcı veya yanıltıcı reklam yapılamaz (TKHK m. 61). Haksız ticari uygulamalar yasaktır (TKHK m. 62). Dikkat edilmesi gerekenler Reklamda belirtilen kampanya koşulları, indirim oranları, stok bilgisi, teslimat şartları ve fiyat sınırlamaları önem taşır. Tüketicinin reklam görüntüsünü, kampanya şartlarını ve yaptığı ödeme belgelerini saklaması ispat bakımından yararlı olabilir.
Mevzuat referansları
Kaynaklar
Bu konuyu kendi durumunuza göre değerlendirmek ister misiniz?
AI'ya bu konuyu sorBu bilgi hukuki tavsiye değildir.