Vergi ödevi ve vergilendirme ilkeleri

Genel açıklama: Vergi ödevi, kamu hizmetlerinin finansmanı için kişilerin mali güçleri ölçüsünde kamu giderlerine katılmasını ifade eder. Anayasa, vergilendirme yetkisinin kanuna dayanmasını ve vergi yükünün adaletli ve dengeli biçimde dağıtılmasını güvence altına alır.

Açıklama / detay içerik: Vergilendirmede kanunilik ilkesi gereği vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. Verginin konusu, mükellefi, matrahı, oranı, tarh ve tahsil usulleri gibi temel unsurların kanuni bir dayanağı bulunmalıdır. Cumhurbaşkanına tanınan yetkiler de Anayasa ve kanunların çizdiği sınırlar içinde kullanılabilir.

Temel maddeler: Herkes mali gücüne göre vergi ödemelidir. Vergi yükü adaletli ve dengeli dağıtılmalıdır. Vergi ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulmalıdır. Vergilendirme maliye politikasının sosyal amacına hizmet etmelidir. Vergilendirme yetkisi kamu makamlarınca Anayasal sınırlar içinde kullanılmalıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler: Vergi ödevi yalnızca vatandaşlık bağına değil, kanunda öngörülen vergilendirme olayının gerçekleşmesine de bağlanabilir. Mali güç ilkesi, vergilendirmede ödeme kapasitesinin dikkate alınmasını gerektirir. Vergi yükünün adaletli olup olmadığı değerlendirilirken verginin konusu, oranı, istisnaları ve toplam ekonomik etkisi birlikte incelenmelidir. İdari düzenlemelerle kanunda bulunmayan yeni bir vergi yükümlülüğü getirilemez.