Ceza Hukuku
Suçlar, cezalar, şikâyet ve ceza muhakemesi süreçleri.
Güvenlik tedbirleri
Güvenlik tedbirleri, suç işleyen kişi hakkında yalnızca hapis veya adli para cezası uygulanmasının yanında, kişinin tehlikelilik durumu ve suçun niteliği dikkate alınarak uygulanabilen ceza hukuku yaptırımlarıdır.
Davada kanunda belirtilen sürenin geçmesi
Dava zamanaşımı, kanunda belirtilen sürenin geçmesi nedeniyle belirli bir suç hakkında kamu davası açılmasını veya açılmış davaya devam edilmesini engelleyen ceza hukuku kurumudur.
Suçların içtimaı
Suçların içtimaı, bir kişinin bir veya birden fazla fiili nedeniyle aynı anda birden fazla suç hükmünün gündeme gelmesi durumunda hangi hükmün ve cezanın uygulanacağını belirleyen kurallardır.
Etkin pişmanlık
Etkin pişmanlık, failin suçtan sonra pişmanlık göstererek mağdurun zararını gidermesi veya suçun ortaya çıkarılmasına katkı sağlaması hâlinde cezada indirim yapılmasına ya da bazı durumlarda ceza verilmemesine imkân tanıyan özel bir düzenlemedir.
Zorunluluk hâli
Zorunluluk hâli, kişinin kendisinin veya başkasının hakkına yönelik ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak için başka bir kişinin hakkına müdahale etmesi durumudur. Kanunda belirtilen şartlar oluşursa kişi hakkında ceza verilmez.
Hırsızlık amacıyla konut dokunulmazlığının ihlali
Anayasa Mahkemesi, hırsızlık suçunu işlemek amacıyla konut dokunulmazlığının ihlal edilmesi hâlinde soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için mağdurun şikâyetinin aranmayacağını öngören kuralı Anayasa’ya uygun bulmuştur.
Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret
Anayasa Mahkemesi, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde cezanın alt sınırının bir yıldan az olamayacağını ve soruşturma ile kovuşturmanın şikâyete bağlı olmamasını düzenleyen kuralları Anayasa’ya uygun bulmuştur.
Suçun hukuki niteliği değiştiğinde sanığa bildirim yapılması
Anayasa Mahkemesi, suçun hukuki niteliğinin değişmesine rağmen sanığa bildirim yapılamaması veya sanığın duruşmaya gelmemesi hâlinde yalnızca müdafiye yapılan bildirimin yeterli sayılmasını öngören kuralı iptal etmiştir.
Genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imhası
Anayasa Mahkemesi, ceza soruşturması veya kovuşturması sırasında elde edilen genetik inceleme sonuçlarının hangi süreyle saklanacağı ve hangi şartlarda imha edileceği konusunda yeterli kanuni güvence bulunmadığı gerekçesiyle ilgili düzenlemeyi iptal etmiştir.
Dolandırıcılık suçuna iştirakte ceza indirimi
7589 sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu’nun dolandırıcılık suçlarını düzenleyen 158. maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir. Düzenleme, kişinin dolandırıcılık eylemine yalnızca banka hesabını, kredi kartını veya ödeme aracını kullandırmak suretiyle katılması hâlinde cezada indirim öngörmektedir.
Dava zamanaşımı
Dava zamanaşımı, kanunda belirtilen sürenin geçmesiyle birlikte belirli bir suç hakkında kamu davası açılmasını engelleyen hukuki sonuçtur (TCK m. 66).
Haksız tahrik
Haksız tahrik, haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlenmesi hâlinde, failin cezasında indirim yapılmasını sağlayan bir düzenlemedir (TCK m. 29).
Meşru savunma ve zorunluluk hâli
Meşru savunma, kişinin kendisine veya başkasına yönelik haksız bir saldırıyı, saldırıyla orantılı biçimde defetmesidir. Zorunluluk hâlinde ise kişi, ağır ve muhakkak bir tehlikeden kurtulmak veya başkasını kurtarmak amacıyla başka bir kişiye zarar verebilir (TCK m. 25).
Suça iştirak
Bir suçun işlenmesine birden fazla kişinin birlikte katılması hâlinde, kişilerin suça katkısının niteliğine göre faillik, azmettirme veya yardım etme hükümleri uygulanır (TCK m. 37-39).
Suça teşebbüs
Bir kişi, işlemeyi kastettiği suça elverişli hareketlerle doğrudan doğruya başlamasına rağmen, elinde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu olur (TCK m. 35).
Kast ve taksir
Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Taksir ise dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılması sonucunda, suçun kanuni tanımındaki neticenin öngörülmeyerek meydana gelmesidir (TCK m. 21-22).
Ceza Hukukunda Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi
Bir fiilin suç sayılabilmesi ve bu fiile ceza verilebilmesi için, fiilin işlendiği tarihte kanunda açıkça suç olarak düzenlenmiş olması gerekir. Kanunda suç olarak düzenlenmeyen bir fiil nedeniyle kimseye ceza verilemez (TCK m. 2).
Suçüstü Hali ve Delillerin Toplanması
Suçüstü halinin tanımı
Şikâyet Hakkından Vazgeçme ve Kamu Davasına Etkisi
Şikâyetten vazgeçmenin hukuki sonucu
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi
Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda şikâyet, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
Bu bilgi hukuki tavsiye değildir.