Medeni Hukuk
Kişiler, aile, miras ve eşya hukukuna ilişkin temel kurallar.
Evlat edinme
Evlat edinme, kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesiyle çocuk ile evlat edinen arasında soybağına benzer veya kanunda öngörülen kapsamda hukuki bağ kurulmasını sağlayan kurumdur.
Soybağının kurulması
Soybağı, çocuk ile anne ve baba arasındaki hukuki bağı ifade eder. Anne ile soybağı doğumla, baba ile soybağı ise evlilik, tanıma, hâkim hükmü veya evlat edinme yoluyla kurulabilir.
Evlenme ehliyeti ve evlenme engelleri
Evlenme ehliyeti, kişilerin geçerli bir evlilik kurabilmeleri için kanunda aranan şartlara sahip olmalarını ifade eder. Yaş, ayırt etme gücü, mevcut evlilik ve yakın hısımlık bazı temel şartlardır.
Erginlik ve fiil ehliyeti
Erginlik ve fiil ehliyeti, kişinin kendi işlemleriyle hak kazanabilmesini ve borç altına girebilmesini ifade eder. Fiil ehliyeti için ergin olmak, ayırt etme gücüne sahip bulunmak ve kısıtlı olmamak gerekir.
Yerleşim yeri
Yerleşim yeri, kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kişinin yerleşim yeri, birçok hukuki işlemde yetkili mahkemenin ve idari makamın belirlenmesinde önem taşır.
İntifa hakkı
İntifa hakkı, bir mal veya hak üzerinde kullanma ve yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır. İntifa hakkı sahibi, malın mülkiyetine sahip olmadan maldan yararlanabilir ve malın gelirlerini elde edebilir.
Vakıfların kurulması ve tüzel kişilik kazanması
Vakıf, gerçek veya tüzel kişilerin belirli ve sürekli bir amacı gerçekleştirmek üzere yeterli mal ve hakları özgülemesiyle oluşan tüzel kişiliktir. Vakıf, mahkeme siciline tescil edilmesiyle tüzel kişilik kazanır.
Derneklerin kurulması ve tüzel kişilik kazanması
Dernekler, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmesiyle kurulabilir. Dernek, kuruluş bildiriminin yetkili makama verilmesiyle tüzel kişilik kazanır.
Gaiplik kararı
Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun süredir haber alınamayan kişi hakkında, kanunda belirtilen şartlar oluştuğunda mahkeme tarafından gaiplik kararı verilebilir. Gaiplik kararı, kişinin mirası ve malvarlığı bakımından önemli sonuçlar doğurur.
Kişilik hakkının korunması
Kişilik hakkı; kişinin yaşamı, vücut bütünlüğü, onuru, özel hayatı, adı, resmi ve kişisel değerleri üzerindeki hukuki korumayı ifade eder. Kişilik hakkına hukuka aykırı şekilde saldırılması hâlinde kişi, saldırının önlenmesini, durdurulmasını ve hukuka aykırılığın tespitini isteyebilir.
Ev başkanının sorumluluğu ve motorlu bisiklet kazaları
Anayasa Mahkemesi, motorlu bisikletlerin karıştığı kazalarda doğan zararların yalnızca özel trafik hükümlerine göre değil, genel sorumluluk hükümleri çerçevesinde de talep edilebileceğine karar vermiştir. Bu kapsamda Türk Medenî Kanunu’nda düzenlenen ev başkanının sorumluluğunun da uygulanabileceği belirtilmiştir.
Ad değişikliği kararlarının ilanı
Anayasa Mahkemesi, ad değişikliği kararlarının Basın İlan Kurumu’nun ilan portalında süresiz ve bütün durumlarda yayımlanmasını öngören düzenlemeyi iptal etmiştir.
Boşanma davasının reddinden sonra yeniden boşanma davası açılması
Anayasa Mahkemesi, önceki boşanma davasının reddedilmesinden sonra ortak hayatın yeniden kurulamaması hâlinde yeni bir boşanma davası açılabilmesi için üç yıl beklenmesini öngören kuralı iptal etmiştir.
Önalım hakkı ve zorunlu satışlar
Paylı mülkiyette paydaşlardan biri payını üçüncü kişiye sattığında, diğer paydaşların kanundan doğan önalım hakkı gündeme gelebilir. Ancak 7571 sayılı Kanun ile Devlet İhale Kanunu kapsamında yapılan satışlar ve cebrî artırmayla satışlar önalım hakkının kapsamı dışında bırakılmıştır (TMK m. 733). Bu düzenleme, kamu ihalesi veya cebrî icra yoluyla yapılan satışların sonradan önalım davasıyla tartışmalı hâle gelmesini önlemeyi amaçlamaktadır.
Vesayet altındaki kişilerin mallarının elektronik ortamda satılması
Vesayet altındaki kişiye ait taşınır ve taşınmaz malların satışında, UYAP’a entegre elektronik satış portalının kullanılması öngörülmüştür. Bu düzenleme, 7589 sayılı Kanun ile Türk Medenî Kanunu’nun 440 ve 444. maddelerinde yapılmıştır.
Mirasın Reddi Dışında Medeni Hukuk Konuları
Adın değiştirilmesi ve süresi Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir (TMK m. 27).
Velayet Hükümleri ve Esasları
Evlilik birliği içinde veya boşanma durumunda çocukların bakım, eğitim, temsil ve korunmasına ilişkin hak ve yükümlülükler velayet kurumunu oluşturur; bu hükümler Türk Medeni Kanunu'nda çocuğun üstün yararı gözetilerek düzenlenmiştir.
Boşanma Sebepleri ve Türleri
Evlilik birliğinin kanunda öngörülen özel veya genel sebeplerle sarsılması ya da hukuken çekilmez hâle gelmesi durumunda, eşlerin mahkemeye başvurarak boşanma talep etme hakları bulunur; bu sebepler Türk Medeni Kanunu'nda detaylıca düzenlenmiştir.
Vasiyetname Türleri ve Şekil Şartları
Mirasbırakan, malvarlığının tamamını veya bir kısmını yasal mirasçıları dışında dilediği kimselere ölüme bağlı tasarrufla bırakabilir; bu tasarrufların hukuken geçerli olabilmesi kanunda öngörülen sıkı şekil şartlarına bağlıdır.
Türk Medeni Hukuku'nda Vesayet Organları ve Kamu Vesayeti
Velayet altında bulunmayan küçüklerin ve yasal sebeplerle kısıtlanan ergin kişilerin haklarını korumak, malvarlıklarını yönetmek ve hukuki işlemlerde onları temsil etmek amacıyla, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu gereğince devlet kurumları eliyle yürütülen yasal koruma ve denetim mekanizmasıdır.
Bu bilgi hukuki tavsiye değildir.