Kira Hukuku
Konut ve çatılı işyeri kiraları, kira artışı ve tahliye.
Beş yılın sonunda kira bedelinin belirlenmesi
Kira ilişkisinin beş yıldan uzun sürmesi veya beş yıldan sonra yenilenmesi hâlinde, kira bedeli hâkim tarafından emsal kira bedelleri, taşınmazın durumu ve hakkaniyet dikkate alınarak yeniden belirlenebilir.
Kiracı aleyhine düzenleme yasağı
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında ek ödeme yükümlülüğü getirilemez. Kira bedelinin zamanında ödenmemesi hâlinde fahiş ceza veya sonraki kira bedellerinin tamamının muaccel olacağına ilişkin hükümler geçersizdir.
Kiralananın kullanımıyla ilgili giderler
Kira ilişkisinde vergi, zorunlu sigorta, bakım ve kullanım giderlerinin kime ait olduğu kanun ve kira sözleşmesine göre belirlenir. Her giderin otomatik olarak kiracıya yüklenmesi mümkün değildir.
Kiraya verenin konut veya işyeri ihtiyacı nedeniyle tahliye
Kiralanan taşınmazı satın alan yeni malik, kendisinin veya kanunda belirtilen yakınlarının konut ya da işyeri ihtiyacı varsa belirli şartlarla kira sözleşmesinin sona ermesini ve tahliyeyi isteyebilir.
İki haklı ihtar nedeniyle tahliye
Kiracının aynı kira yılı içinde kira bedelini ödememesi nedeniyle iki haklı yazılı ihtara sebep olması hâlinde, kiraya veren kira süresinin sonunda tahliye davası açabilir.
Önemli sebeple kira sözleşmesinin feshi
Kira ilişkisinin devamını taraflardan biri için çekilmez hâle getiren önemli sebepler varsa, taraflar sözleşmeyi olağan fesih süresini beklemeden sona erdirmeyi talep edebilir.
Tahliye taahhüdü
Tahliye taahhüdü, kiracının kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmesidir. Taahhüt edilen tarihte taşınmaz boşaltılmazsa kiraya veren kanuni sürede tahliye yollarına başvurabilir.
On yıllık uzama süresi
Konut ve çatılı işyeri kiralarında belirli süreli sözleşme, kiracının bildirimde bulunmaması hâlinde uzar. Kiraya veren, on yıllık uzama süresinin sonunda kanuni bildirim süresine uyarak sözleşmeyi sebep göstermeden sona erdirebilir.
Aile konutu olarak kiralanan taşınmaz
Aile konutu olarak kullanılan kiralanan taşınmazda kiracı olmayan eş de kira ilişkisi bakımından korunur. Kiracı eş, diğer eşin açık rızası olmadan sözleşmeyi feshedemez veya kira ilişkisini devredemez.
Kira bedelinin ödenmemesi ve kiracının temerrüdü
Kiracı kira bedelini veya yan giderleri zamanında ödemezse temerrüde düşebilir. Kiraya veren, kanuni şartlara uyarak süre verip sözleşmeyi feshedebilir ve tahliye talep edebilir.
Yeniden kiralama yasağı ve kiraya verenin tazminat sorumluluğu
Kiraya veren, ihtiyaç veya yeniden inşa ve imar amacıyla tahliye ettiği taşınmazı kanunda belirtilen süre içinde haklı bir sebep olmadan eski kiracısından başkasına kiralayamaz. Bu yasağa aykırılık hâlinde eski kiracının tazminat talep etmesi gündeme gelebilir.
Kiracının ölümü hâlinde kira sözleşmesi
Kiracının ölümü, kira sözleşmesini kendiliğinden sona erdirmez. Konut ve çatılı işyeri kiralarında kanunda belirtilen şartlarla mirasçılar ve kiralananda birlikte yaşayan kişiler bakımından kira ilişkisinin devamı gündeme gelebilir.
Kiraya verenin kiralananı inceleme ve onarım hakkı
Kiraya veren, kiralananın durumunu kontrol etmek veya zorunlu onarımları yapmak için kiracının uygun bir süre önce bilgilendirilmesi şartıyla taşınmaza girebilir. Bu yetki kiracının özel hayatını ve konut dokunulmazlığını ihlal edecek şekilde kullanılamaz.
Kiracının özen ve komşulara saygı borcu
Kiracı, kiralananı sözleşmeye uygun ve özenli kullanmak, taşınmaza zarar vermemek ve aynı taşınmazda veya çevrede yaşayan kişileri rahatsız etmemek zorundadır.
Kiralanandaki ayıpların giderilmesi ve kira bedelinden indirim
Kiralananın sözleşmede belirtilen kullanıma elverişli olmaması veya sonradan ayıplı hâle gelmesi durumunda kiracı; ayıbın giderilmesini, kira bedelinde indirim yapılmasını veya şartları varsa sözleşmenin sona erdirilmesini talep edebilir.
Kiracının iflası
Kiracının iflas etmesi hâlinde kiraya veren, kira sözleşmesinin devamı bakımından güvence talep edebilir (TBK m. 332).
Kira ilişkisinin devri
Kiracı, kira sözleşmesinden doğan bütün hak ve borçlarını başka bir kişiye devretmek istediğinde kiraya verenin yazılı rızasını almalıdır (TBK m. 323).
Alt kira ve kullanım hakkının devri
Kiracı, kiraya verenin yazılı rızası olmadıkça kiralananı tamamen veya kısmen başkasına kiralayamaz ve kullanım hakkını devredemez (TBK m. 322).
Kiralananda yenilik ve değişiklik yapılması
Kiracı, kiraya verenin yazılı rızası olmadan kiralananda esaslı yenilik veya değişiklik yapamaz (TBK m. 321).
Kiralananın el değiştirmesi
Kiralanan taşınmazın satılması veya başka bir şekilde el değiştirmesi, kural olarak mevcut kira sözleşmesini sona erdirmez. Yeni malik, kira sözleşmesinin tarafı olur (TBK m. 310).
Bu bilgi hukuki tavsiye değildir.